( زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ - 4 / نمل ) « 1 » . . عمي : العَمَى : در مورد از دست دادن چشم و بصيرت يعنى چشم باطنى هر دو گفته مىشود أولي را - أَعْمَى - يعنى نابيناى ظاهرى و دوّمى را - أَعْمَى و عَمٍ - گويند . در معنى اوّل ، آيه : ( أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى - 2 / عبس ) . و در معنى دوّم نه تنها در مذّمت عدم بصيرت يا - عمى - در قرآن آمده است ، مثل آيات : ( صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ - 18 / بقره ) ( فَعَمُوا وَ صَمُّوا - 71 / مائده ) . بلكه در جنب عدم بصيرت ، نابينائى ظاهرى را كورى به حساب نياورده است تا آنجا كه گفت : ( فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ - 46 / حجّ ) « 2 » و آيه : ( الَّذِينَ كانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِكْرِي « - 101 / كهف ) بر همان اساس است « 3 » . و گفت : ( لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ - 61 / نور ) جمع اعمى - عمى و عميان - است ، در آيات : ( بُكْمٌ عُمْيٌ - 18 / بقره ) ( صُمًّا وَ عُمْياناً - 73 / فرقان ) و آيه : ( وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا - 72 / اسراء ) اعمى - در اوّل آيه اخير اسم فاعل است و أعمى - دوّم گفته شده مثل همان است . و نيز گفته شده - أعمى - دوّم در آخرت از ( أفعل تفضيل ) است يعنى نابينايى معنوى آخرت از نابينايى و عدم بصيرت در دنيا برتر است زيرا آنگونه نديدن از فقدان

--> ( 1 ) آيه چنين است : ( إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ زَيَّنَّا . . . ) كسانى كه به آخرت ايمان نمىآورند كارهايشان را به نظرشان مىآرائيم كه در كور دل و سرگردانى بمانند . ( 2 ) زيرا ديدگان كور نمىشود ولى دلهايى كه در سينه‌ها است از تعقّل در آثار گذشتگان و عبرت گرفتن از آنها كور مىشود . ( 3 ) تمام آيه چنين است : ( الَّذِينَ كانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِكْرِي وَ كانُوا لا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعاً ) در اين آيه نديدن با نشنيدن توجيه شده ، يعنى كسانى كه ديدگانشان در پرده بوده و از يادآورى حقّ طورى هستند كه قدرت شنيدن او را ندارند ، و آيه اخير اشاره به همان بصيرت يا ديدن ، و شنيدن باطنى است .